Sezon zbioru kukurydzy to kilka intensywnych dni, które decydują o jakości podstawy dawki pokarmowej przez następne dwanaście miesięcy. Zbiornik z kiszonką, do którego sięgasz każdego ranka przez cały rok, zaczyna się właśnie tutaj – na polu i przy silosie. Zakiszacz do kukurydzy to narzędzie, które pracuje cicho i niewidocznie podczas tych kilku dni zakiszania, ale jego efekty czujesz przez cały sezon żywieniowy. W tym przewodniku tłumaczymy czym jest zakiszacz biologiczny, jak działa, kiedy i jak go stosować i jak wybierać.
Kiszonka kukurydziana to produkt kontrolowanej fermentacji beztlenowej. Cukry zawarte w świeżej masie kukurydzianej są rozkładane przez bakterie kwasu mlekowego (LAB) do kwasu mlekowego, który obniża pH masy i konserwuje ją na długo bez dostępu tlenu. Problem polega na tym, że sama masa kukurydziana zawiera zróżnicowany mikrobiom: obok pożądanych bakterii kwasu mlekowego obecne są bakterie kwasu masłowego (Clostridium), drożdże i pleśnie, które przy nieodpowiednich warunkach mogą zdominować fermentację i prowadzić do strat jakościowych lub skażenia mikotoksynami.
Zakiszacz biologiczny – inokulant – to preparat zawierający wyselekcjonowane szczepy bakterii kwasu mlekowego w wysokim stężeniu, który dodany do masy w momencie zakiszania przesądza o kierunku fermentacji. Zamiast polegać na naturalnej mikrobiocie masy (zmiennym, zależnym od warunków pogodowych i stanu uprawy), hodowca wprowadza do silosu własne, sprawdzone bakterie i zapewnia im przewagę liczebną nad niepożądanymi mikroorganizmami.
Każdego hodowcy bydła mlecznego i mięsnego korzystającego z kiszonki kukurydzianej jako bazy dawki pokarmowej TMR. Szczególnie ważne w latach z mokrymi zbiorami (Fusarium na polu), przy kiszeniu masy o wysokiej zawartości suchej masy (trudniejsza fermentacja), przy dużych silosach z długim czasem przechowywania i przy silnie zagrzewających się kiszonkach po otwarciu silosu.
Sygnały, że kiszonka ma problemy: nagrzewanie się frontu kiszonki po otwarciu silosu (demarkacja tlenowa), zapach octowy lub gnilny zamiast kwaśno-mlecznego, widoczna pleśń w narożnikach i przy ścianach, nierównomierna barwa masy. Po stronie zwierząt: zmniejszone pobranie kiszonki przy niezmienionym TMR, gorszy FCR bez wyraźnej przyczyny, wzrost liczby przypadków mastitis lub ketozy w stadzie mlecznym – oba mogą być wtórne wobec skażenia kiszonki mikotoksynami.
Niewystarczające ugniecenie masy przy zakiszaniu (zbyt wysokie pH i dostęp tlenu), nieszczelne foliowanie (kieszenie powietrza przy krawędziach silosu), zbyt wolne napełnianie silosu (dostęp tlenu przez wiele godzin), zakiszanie masy o zbyt niskiej zawartości suchej masy lub zbyt wysokiej (powyżej optymalnego przedziału dla kukurydzy).
Naturalny mikrobiom świeżej masy kukurydzianej jest zmienny i nieprzewidywalny. W ciepłym, suchym roku z dominacją określonych szczepów LAB kiszonka zakisi się dobrze nawet bez inokulacji. Ale po mokrych zbiorach, z wysokim skażeniem Fusarium lub przy masie zebranej późno – naturalne bakterie mogą być niewystarczające lub wyparte przez niepożądane mikroorganizmy. Zakiszacz biologiczny eliminuje tę zmienność: dostarczasz do silosu sprawdzone szczepy w stężeniu, które gwarantuje ich dominację niezależnie od warunków.
Chemiczne zakwaszacze (kwas mrówkowy, propionowy, benzoesowy) działają przez bezpośrednie obniżenie pH i hamowanie mikroorganizmów. Są skuteczne, ale nie wspierają aktywnej fermentacji mlekowej – zakwaszają masę inhibicyjnie. Biologiczne zakiszacze – inokulaty LAB – pracują inaczej: szczepy bakterii kwasu mlekowego szybko produkują kwas mlekowy i octowy z dostępnych cukrów, dominując w fermentacji i hamując mikroorganizmy niepożądane przez konkurencję i obniżenie pH. Kiszonka aktywnie sfermentowana przez LAB ma inny profil kwasów organicznych niż kiszonka konserwowana chemicznie – co ma znaczenie dla strawności i właściwości prebiotycznych w żwaczu.
DioDan® to inokulant biologiczny JHJ zawierający bakterie kwasu mlekowego oraz bakterie produkujące kwas propionowy. Kombinacja tych dwóch grup drobnoustrojów ma kluczowe znaczenie dla dwóch różnych aspektów jakości kiszonki:
Bakterie kwasu mlekowego zapewniają szybką, głęboką fermentację mlekową – niskie pH w całej masie silosu, dobre konserwowanie i ograniczenie ryzyka fermentacji masłowej przez Clostridium. Bakterie produkujące kwas propionowy poprawiają stabilność tlenową kiszonki po otwarciu silosu – kwas propionowy hamuje drożdże odpowiedzialne za aerobowe zagrzewanie frontu kiszonki. To szczególnie ważne w gospodarstwach, gdzie dzienna porcja pobierana z silosu jest mała w stosunku do powierzchni ekspozycji.
Przygotowanie: 500 g DioDan na 50 litrów niechlorowanej wody w temperaturze 25-30°C przed inokulacją. Roztwór aplikować podczas zbioru. Szczegóły stosowania: DioDan®.
Dobra kiszonka zaczyna się od dobrego zakiszania – DioDan minimalizuje warunki sprzyjające wtórnemu namnażaniu pleśni. Ale nawet najlepsza kiszonka może zawierać mikotoksyny przyniesione z pola przez Fusarium. ToxControl® Ruminants stosowany w dawce pokarmowej neutralizuje mikotoksyny zanim dotrą do wątroby krowy – tworząc drugą linię ochrony po zakiszaniu. Więcej: Mikotoksyny w kiszonkach.
Zakiszacz stosuje się podczas zbioru kukurydzy – inokulant miesza się z wodą i aplikuje na masę siekającą przez opryskiwacz lub dysz zamontowany na kombajnie lub przyczepie. Kluczowe jest równomierne pokrycie całej masy przed ugnieceniem w silosie. Przy zakiszaniu kiszonki trawiastej lub lucerny stosuje się inne dawki – szczegóły dla każdego rodzaju masy zawiera karta produktu DioDan.
Kilka złotych na tonę kiszonki zainwestowane w zakiszacz biologiczny przekłada się na wyższą wartość energetyczną każdego kilograma suchej masy, lepszą strawność włókna i mniejsze ryzyko strat przy otwieraniu silosu. A mniej mikotoksyn w kiszonce to zdrowsze krowy, lepsza mleczność i niższe ryzyko ketozy i mastitis. To jest powrót z inwestycji, który liczy się przez 12 miesięcy.
Sprawdź produkty JHJ: DioDan®
Przeczytaj też: Mikotoksyny w kiszonkach · Mikotoksyny w paszy
Wsparcie dla bydła: Krowy mleczne · Bydło mięsne
Dobieramy preparaty indywidualnie do Twojej fermy – bez zobowiązań. Napisz do nas, odpowiadamy szybko.
Napisz do nas
