Salmonella to jeden z najważniejszych patogenów w hodowli drobiu i trzody chlewnej – nie tylko ze względu na straty zdrowotne zwierząt, ale przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo żywności. Skażenie stada Salmonellą może zablokować odbiór od zakładu mięsnego, generując straty niemające nic wspólnego z widoczną chorobą. Profilaktyka przez zakwaszanie paszy i wody to podejście biologiczne, które ogranicza przeżywalność Salmonelli w środowisku pokarmowym zwierzęcia – zanim dotrze do jelita.
Salmonella kolonizuje jelito cienkie i grube bez wywoływania objawów klinicznych – nosicielstwo bezobjawowe jest regułą, nie wyjątkiem w intensywnej produkcji drobiu i trzody. Zwierzę wydalające Salmonellę bez objawów zakaża ściółkę, wodę i paszę, podtrzymując cyrkulację patogenu w stadzie. W środowisku o neutralnym pH – zarówno w wodzie pojenia, jak i w granulowanej paszy o buforowości zbożowej – Salmonella przeżywa i namnażając się aktywnie kolonizuje kolejne zwierzęta.
Zakwaszanie środowiska pokarmowego – paszy i wody – obniża pH do poziomu, przy którym forma niezdysocjowana kwasów organicznych penetruje błonę komórkową bakterii i zakłóca jej metabolizm wewnątrzkomórkowy. To mechanizm biologiczny działający selektywnie wobec patogenów Gram-ujemnych takich jak Salmonella i E. coli, bez szkody dla korzystnej mikroflory jelitowej.
Salmonella w stadzie to ryzyko handlowe o wymiarze nieporównywalnym z kosztami profilaktyki. Zakłady mięsne i przetwórnie prowadzą regularne badania tusz – wynik pozytywny oznacza zatrzymanie partii, koszty badań, a przy powtarzającym się skażeniu ryzyko utraty kontraktu. Dla hodowcy dostarczającego do certyfikowanych zakładów zdrowe stado to nie kwestia dobrostanu, ale warunek handlowy.
Salmonella przebiega często bezobjawowo. Sygnały kliniczne, gdy się pojawiają: wodniste lub śluzowo-krwiste biegunki u prosiąt i warchlaków; biegunki u drobiu z obniżonym pobraniem paszy; podwyższona śmiertelność pisklęcia w 1.-2. tygodniu życia; stadia letargu, odwodnienie. Ostateczne potwierdzenie wymaga badań bakteriologicznych – decyzje o diagnostyce podejmuje lekarz weterynarii stada.
Ryzyko wzrasta przy zakupie piskląt lub prosiąt ze skażonych stad, przy paszy dostarczanej bez atestów bakteriologicznych, w warunkach wilgotnej i rzadko wymienianej ściółki, przy biofilmie w liniach pojenia i przy stresie stada po transporcie i przemieszczaniu – stres obniża odporność błony śluzowej jelita, ułatwiając kolonizację.
Kwasy organiczne w niezdysocjowanej formie – która dominuje przy niskim pH – przenikają błonę komórkową Salmonelli i dysocjują wewnątrzkomórkowo, powodując zakwaszenie cytoplazmy i zakłócenie metabolizmu bakterii. Mechanizm ten jest niemożliwy do ominięcia przez selekcję oporności – bakteria nie może stać się odporna na kwasowość środowiska wewnętrznego, bo to fundamentalna bariera metaboliczna. Zakwaszanie paszy i wody to prosta i niezawodna biologicznie metoda ograniczenia przeżywalności Salmonelli w środowisku pokarmowym zwierzęcia.
Baracid® P to wysoce skoncentrowany płynny zakwaszacz zawierający pięć kwasów organicznych (kwas fosforowy, cytrynowy, mlekowy, mrówkowy, winowy) o łącznym stężeniu 85%. Stosowany w wodzie pitnej hamuje biofilm bakteryjny w liniach pojenia i redukuje pH wody do poziomu niekorzystnego dla Salmonelli. Stosowany w paszy – w systemach żywienia płynnego lub przy paszy mokrej – obniża pojemność buforową mieszanki i aktywuje enzymy trawienne. Kwas mrówkowy zawarty w formule wykazuje szczególnie silną aktywność antybakteryjną wobec E. coli i Salmonelli.
Salmacid® to płynny zakwaszacz przeznaczony do wody pitnej dla drobiu i trzody chlewnej, obniżający pH wody do zakresu hamującego Salmonella typhimurium, S. enteritidis i S. choleraesuis. Stosowanie ciągłe przez linię pojenia zapewnia stałą ekspozycję przewodu pokarmowego na kwaśne środowisko przez całą dobę – efekt uzupełniający wobec zakwaszania paszy.
Salmacid® Active to wzmocniona formuła z kwasem propionowym – przeznaczona dla warunków twardej wody, po stwierdzonym skażeniu Salmonellą lub w stadach z historią nawracających biegunek. Cztery kwasy (mrówkowy, octowy, propionowy, mlekowy) o komplementarnym spektrum działania.
Salmacid® S Active to sypki zakwaszacz do paszy pełnoporcjowej zawierający cztery kwasy (octowy, fumarowy, cytrynowy, ortofosforowy). Zmniejsza pojemność buforową paszy, wspomaga odbudowę kosmków jelitowych i wykazuje aktywność wobec drożdży i pleśni w paszy. Przeznaczony dla prosiąt, warchlaków i tuczników jako uzupełnienie zakwaszania wody.
FitoAcid® Advance P łączy zakwaszanie z fitobiotykami (tymol, karwakrol, aldehyd cynamonowy) aktywnymi wobec Salmonelli i E. coli. Synergia kwasów organicznych i fitobiotyków zapewnia łączne działanie wobec Gram-ujemnych i Gram-dodatnich patogenów – pełne spektrum, którego żaden z tych składników nie osiąga samodzielnie.
Program zakwaszeniowy JHJ opiera się na zakwaszaniu równoległym: woda (Salmacid lub Salmacid Active przez linię pojenia) + pasza (Baracid lub Salmacid S Active wmieszane w paszę). Zakwaszanie wody działa przez całą dobę, zakwaszanie paszy przez kilka godzin po posiłku – dwa uzupełniające okna ochrony. FitoAcid Advance P może zastąpić lub uzupełnić zakwaszacz wodny, dodając warstwę fitobiotyczną.
Kwasy organiczne w niezdysocjowanej formie – dominującej przy niskim pH – przenikają błonę komórkową Salmonelli i dysocjują wewnątrz komórki, zakłócając jej metabolizm. Ten mechanizm działa selektywnie wobec patogenów i nie generuje oporności – bakteria nie może ewoluować ponad barierę metaboliczną kwasowości wewnętrznej. Równoległe stosowanie zakwaszacza w paszy i wodzie zamyka dwa niezależne okna wejścia Salmonelli do przewodu pokarmowego.
Salmacid to zakwaszacz bazowy do standardowej profilaktyki wodnej przy normalnych warunkach sanitarnych. Salmacid Active zawiera dodatkowo kwas propionowy i jest przeznaczony do warunków podwyższonej presji: twarda woda, stwierdzony problem z Salmonellą, nawracające biegunki w stadzie lub obiekty po wielokrotnym skażeniu. Wybór zależy od specyfiki fermy i historii zdrowotnej stada.
Tak – mechanizmy są komplementarne. Zakwaszacze działają w wodzie i żołądku, eliminując patogeny zanim trafią do jelita. Probiotyki Lavipan zasiedlają jelito cienkie i grube korzystną mikroflorą. Przy jednoczesnym stosowaniu przez wodę warto rozłożyć aplikacje w czasie (zakwaszacz rano, probiotyk wieczorem) lub skonsultować harmonogram z doradcą JHJ.
Przeczytaj też: Ograniczanie antybiotyków w hodowli
Sprawdź produkty JHJ: Baracid® P · Salmacid® · Salmacid® Active · FitoAcid® Advance P
Wsparcie dla gatunków: Brojlery · Tuczniki
Dobieramy preparaty indywidualnie do Twojej fermy – bez zobowiązań. Napisz do nas, odpowiadamy szybko.
Napisz do nas
