mykotoksyny w kiszonkach
Poradniki dla Hodowców
Strona główna » Wiedza i inspiracje » Sianokiszonka z traw – jak ją zrobić, ograniczyć straty i kiedy stosować zakiszacz?

Sianokiszonka z traw – jak ją zrobić, ograniczyć straty i kiedy stosować zakiszacz?

Spis treści

Otwierasz pryzmę w styczniu i już po zapachu wiesz, że coś poszło nie tak. Krowy mniej jedzą, mleka ubywa, a część paszy trafia na obornik. Większość takich strat powstaje w pierwszych dniach po zbiorze, choć widać je dopiero miesiące później. W tym poradniku pokazujemy, jak zrobić sianokiszonkę z traw krok po kroku i kiedy zakiszacz realnie pomaga.

Czym jest sianokiszonka i czym różni się od kiszonki z traw i siana?

Sianokiszonka to pasza objętościowa z podsuszonej zielonki – traw lub roślin motylkowatych – zakonserwowana przez fermentację beztlenową w balotach owiniętych folią, pryzmie lub rękawie foliowym. Od kiszonki z traw różni się przede wszystkim wyższą zawartością suchej masy, a od siana – sposobem konserwacji, który zachodzi bez suszenia do pełnej suchości.

Sianokiszonka a siano – co lepiej sprawdza się w oborze?

Dobrze sporządzona sianokiszonka zwykle lepiej zachowuje wartość pokarmową zielonki niż siano, ponieważ krótszy czas podsuszania na polu ogranicza straty liści i cennych składników. Wymaga za to szczelnego przechowywania i stosunkowo szybkiego skarmiania po otwarciu, bo w kontakcie z tlenem traci stabilność szybciej niż suche siano.

Dlaczego jakość sianokiszonki decyduje o wynikach stada

Strawność i zawartość białka w sianokiszonce przekładają się bezpośrednio na pobranie paszy i produkcję mleka. Pasza, która nagrzewa się po otwarciu pryzmy lub balotu, traci wartość odżywczą znacznie szybciej, niż wynikałoby to z samego upływu czasu – rozwijające się drożdże i pleśnie rozkładają cukry i białko, a przy niesprzyjających warunkach mogą pojawić się mikotoksyny. Krowa, która dostaje gorszą paszę, ogranicza jej pobranie, co w krótkim czasie widać w wskaźnikach produkcyjnych stada.

Jak zrobić dobrą sianokiszonkę z traw krok po kroku

Termin zbioru i wysokość koszenia

Termin koszenia powinien odpowiadać fazie rozwoju runi – zbyt późny zbiór oznacza więcej włókna i mniejszą strawność, a zbyt wczesny ogranicza plon. Wysokość koszenia ma znaczenie nie tylko agrotechniczne – zbyt niskie koszenie zwiększa ryzyko zanieczyszczenia zielonki glebą, a wraz z nią bakteriami z rodzaju Clostridium, które utrudniają prawidłową fermentację.

Podsuszanie – jaka sucha masa jest właściwa?

Zbyt mokra zielonka fermentuje gwałtownie i sprzyja rozwojowi niepożądanych bakterii masłowych, a zbyt sucha utrudnia dokładne ubicie, zostawiając w masie kieszenie powietrza. Właściwy zakres suchej masy dla sianokiszonki jest węższy niż dla klasycznej kiszonki z traw, dlatego moment zbioru z pola trzeba dopasować do warunków pogodowych, a nie wyłącznie do kalendarza.

Ubijanie, belowanie i szczelne okrycie

Tlen to główny wróg dobrej fermentacji. Przy pryzmie liczy się dokładne ubicie każdej kolejnej warstwy i szybkie, szczelne przykrycie folią. Przy balotach istotne jest odpowiednie owinięcie odpowiednią liczbą warstw folii, bez przerw i uszkodzeń, które otwierają drogę powietrzu do wnętrza bali.

Przechowywanie i wybieranie paszy

Front pryzmy powinien być wybierany w tempie, które nie pozwala na ponowne nagrzewanie odsłoniętej warstwy. Uszkodzenia folii, nawet niewielkie, warto naprawiać od razu – pojedyncze pęknięcie potrafi zapoczątkować proces pleśnienia, który rozprzestrzenia się w głąb pryzmy.

Co dzieje się w sianokiszonce? Fermentacja, tlen i wtórne psucie

Po zamknięciu masy bez dostępu tlenu rozpoczyna się fermentacja mlekowa – bakterie kwasu mlekowego przekształcają cukry zawarte w zielonce w kwas mlekowy, obniżając pH i stabilizując paszę. Bakterie kwasu propionowego dodatkowo wspierają stabilność już po otwarciu, ograniczając rozwój drożdży. Więcej o tym procesie piszemy w artykule o fermentacji mlekowej w kiszonce. Gdy do masy dostaje się tlen – przy otwarciu pryzmy lub uszkodzeniu folii – drożdże i pleśnie zaczynają się namnażać, podnosząc temperaturę paszy i obniżając jej wartość.

Kiedy warto stosować zakiszacz do sianokiszonki?

Zakiszacz bakteryjny warto rozważyć przy trudnych warunkach zbioru, surowcu o niskiej zawartości cukrów rozpuszczalnych, długim czasie skarmiania z jednej pryzmy lub gdy w poprzednim sezonie pasza nagrzewała się po otwarciu. Zakiszacze biologiczne, oparte na bakteriach kwasu mlekowego i propionowego, wspierają szybkie obniżenie pH na starcie fermentacji oraz stabilność tlenową paszy po otwarciu – to inny mechanizm niż działanie zakiszaczy chemicznych, opartych na kwasach organicznych dodawanych bezpośrednio do masy.

DioDan – zakiszacz z bakteriami kwasu propionowego i mlekowego

DioDan to zakiszacz bakteryjny produkowany przez JHJ Sp. z o.o., łączący bakterie kwasu mlekowego odpowiedzialne za szybkie zakwaszenie z bakteriami kwasu propionowego, które wspierają stabilność tlenową paszy po otwarciu pryzmy lub balotu. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania i sposobu aplikacji znajdziesz na karcie produktu.

Stabilność po otwarciu – rola TMR Stabilizer

W mieszankach TMR, gdzie sianokiszonka jest jednym ze składników, dodatkowym wsparciem stabilności może być TMR Stabilizer, ograniczający fermentację tlenową już w gotowej mieszance paszowej.

Najczęstsze błędy przy sianokiszonce

Do najczęstszych błędów należą zbyt długie więdnięcie zielonki na pokosie, koszenie zbyt nisko i wprowadzenie zanieczyszczeń glebowych do masy, niedostateczne ubicie warstw w pryzmie oraz zbyt wolne wybieranie paszy z otwartego frontu, które wydłuża kontakt z powietrzem.

Najczęściej zadawane pytania o sianokiszonkę

Co to jest sianokiszonka?

Pasza objętościowa z podsuszonej zielonki traw lub roślin motylkowatych, zakonserwowana przez fermentację beztlenową. Przechowuje się ją najczęściej w balotach owiniętych folią lub w pryzmach.

Czym sianokiszonka różni się od kiszonki z traw?

Głównie zawartością suchej masy – sianokiszonka jest bardziej podsuszona niż klasyczna kiszonka z traw. Wpływa to na przebieg fermentacji oraz sposób ubijania i przechowywania.

Czy sianokiszonka jest lepsza od siana?

Dobrze sporządzona sianokiszonka zwykle lepiej zachowuje wartość pokarmową zielonki i jest mniej zależna od pogody przy zbiorze. Wymaga za to szczelnego przechowywania i szybkiego skarmiania po otwarciu.

Kiedy stosować zakiszacz do sianokiszonki?

Szczególnie przy trudnych warunkach zbioru, surowcu o niskiej zawartości cukrów oraz gdy pasza grzała się po otwarciu w poprzednim sezonie. Zakiszacz bakteryjny wspiera szybkie zakwaszenie i stabilność tlenową.

Dlaczego sianokiszonka się grzeje po otwarciu?

Po dostępie tlenu rozwijają się drożdże i pleśnie, które rozkładają składniki paszy i podnoszą jej temperaturę. Ryzyko ograniczają dobre ubicie, szybkie wybieranie i bakterie kwasu propionowego w zakiszaczu.

Czy pleśń w sianokiszonce jest groźna dla krów?

Tak, pleśnie mogą wytwarzać mikotoksyny, które obniżają pobranie paszy i obciążają organizm krów. Więcej o zagrożeniu piszemy w artykule o mikotoksynach w kiszonkach. Spleśniałej paszy nie należy skarmiać.

Kto produkuje zakiszacz DioDan?

DioDan to zakiszacz bakteryjny z bakteriami kwasu propionowego i mlekowego, produkowany przez polską firmę JHJ Sp. z o.o. z Nowej Wsi (gm. Gizałki).

Dobra sianokiszonka zaczyna się na łące

Decyzje podjęte na polu – termin koszenia, wysokość cięcia, tempo podsuszania – w dużej mierze przesądzają o tym, jak pasza zachowa się w pryzmie miesiące później. Zakiszacz bakteryjny nie zastąpi dobrej agrotechniki, ale w trudniejszych warunkach zbioru realnie wspiera stabilność sianokiszonki i ogranicza straty, zanim pasza trafi do koryta. Sprawdź, jak działa zakiszacz DioDan lub skontaktuj się z doradcą JHJ, aby zaplanować zakiszanie przed pierwszym pokosem.

KONTAKT

Masz pytania?
Napisz do nas!

Nasz specjalista udzieli Ci odpowiedzi.
Zgoda na przetwarzanie danych osobowych*
Copyright © JHJ Sp. z o.o.