Poradniki dla Hodowców
Strona główna » Wiedza i inspiracje » Jak wybrać probiotyk paszowy? Szczepy, CFU, mikrokapsułkowanie i stabilność w paszy

Jak wybrać probiotyk paszowy? Szczepy, CFU, mikrokapsułkowanie i stabilność w paszy

Spis treści

Na rynku łatwo znaleźć probiotyk z obietnicą lepszego trawienia. Trudniej sprawdzić, czy bakterie z worka przeżyją granulację, magazynowanie i drogę przez żołądek zwierzęcia. Pokazujemy siedem kryteriów, po których technolog i hodowca rozpoznają probiotyk paszowy, który działa tam, gdzie powinien – w jelicie.

Czym jest probiotyk paszowy i czym różni się od postbiotyku?

Probiotyk paszowy to dodatek paszowy zawierający żywe, korzystne mikroorganizmy – najczęściej bakterie kwasu mlekowego – które stabilizują mikroflorę przewodu pokarmowego zwierząt. O jego skuteczności decydują szczep, liczba żywych bakterii (CFU) oraz to, czy bakterie przetrwają przetwarzanie paszy i dotrą do jelit.

Postbiotyk to inna kategoria – zawiera bioaktywne metabolity i fragmenty komórek bakterii probiotycznych, ale nie żywe kultury, dzięki czemu jest zwykle mniej wrażliwy na warunki przetwarzania paszy. Prebiotyki, takie jak MOS czy beta–glukany, z kolei same nie są mikroorganizmami, lecz substancjami, które odżywiają korzystną mikroflorę już obecną w jelicie. Więcej o roli bakterii kwasu mlekowego piszemy w artykule bakterie kwasu mlekowego – czym są.

7 kryteriów wyboru probiotyku paszowego

1. Szczep – pełna nazwa, nie tylko rodzaj bakterii

Etykieta z samym rodzajem, na przykład „Lactobacillus”, mówi niewiele o działaniu produktu. Podobnie, dodanie członu nazwy określającego gatunek, jak np. plantarum czy rhamnosus lub buchneri, nie niesie pełnej informacji. Poszczególne szczepy tego samego gatunku różnią się właściwościami, dlatego warto szukać pełnej nazwy szczepu, a nie ogólnej deklaracji rodzajowej.

2. Liczba bakterii (CFU) – w produkcie i w gotowej paszy

CFU, czyli jednostki tworzące kolonie (lub od polskiej nazwy – JTK), określają liczbę żywych bakterii zdolnych do namnażania w gramie produktu. Istotniejsze od liczby zadeklarowanej na etykiecie worka jest to, ile bakterii pozostaje żywych w gotowej paszy po procesie produkcji i przechowywaniu.

3. Stabilność w granulacji i przechowywaniu

Wysoka temperatura granulacji i wilgotność podczas przechowywania paszy mogą znacząco obniżać liczbę żywych bakterii. Warto pytać producenta o dane dotyczące stabilności w warunkach zbliżonych do tych panujących w danej wytwórni pasz – a tam, gdzie to konieczne, rozważyć aplikację po procesie granulacji lub w innej formie, np. do wody.

4. Ochrona bakterii – mikrokapsułkowanie

Mikrokapsułkowanie polega na zamknięciu bakterii w ochronnej otoczce, która chroni je podczas przechowywania i przygotowania paszy, a następnie pozwala na stopniowe uwalnianie w przewodzie pokarmowym. JHJ Sp. z o.o. rozwija tę technologię od 2010 roku, co przekłada się na odporność bakterii w produktach z linii Lavipan® na kolejne etapy obróbki paszy.

5. Dopasowanie do gatunku i etapu produkcji

Prosięta, brojlery, nioski, cielęta i krowy mleczne mają różne wyzwania jelitowe na różnych etapach cyklu produkcyjnego, dlatego dobry probiotyk powinien być dobrany nie tylko do gatunku, ale i do konkretnego momentu – na przykład odsadzenia, pierwszych dni życia czy okresu okołoporodowego.

6. Status dodatku paszowego i dokumentacja

Wiarygodny producent probiotyku paszowego powinien dysponować pełną dokumentacją rejestracyjną i aktualną kartą produktu. JHJ Sp. z o.o. w 2017 roku zarejestrowało w EFSA pierwszy polski probiotyczny dodatek paszowy – potwierdzenie statusu konkretnego produktu warto zawsze sprawdzić na jego karcie.

7. Producent: badania, jakość, doradztwo

Zaplecze badawczo–rozwojowe, certyfikaty jakości i wsparcie techniczne producenta mają realny wpływ na to, czy probiotyk sprawdzi się w konkretnych warunkach fermy. JHJ Sp. z o.o. posiada certyfikaty ISO 9001, GMP+ i HACCP oraz współpracuje naukowo z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu, Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu i Politechniką Łódzką, Instytutem Biochemiii i Biofizyki z Warszawy oraz wieloma innymi ośrodkami naukowymi z kraju i zagranicy.

Probiotyk w paszy, w wodzie czy w żelu – jaka forma kiedy?

Probiotyki paszowe występują w kilku formach – jako kruszonka lub proszek do wymieszania z paszą, a dla najmłodszych zwierząt również jako żel, który ułatwia podanie bezpośrednio po urodzeniu lub wykluciu. Wybór formy zależy od etapu odchowu i sposobu żywienia – szczegóły dotyczące konkretnego wariantu znajdziesz zawsze na karcie danego produktu.

Probiotyki paszowe Lavipan® – jak dobrać wariant?

Linia Lavipan® obejmuje warianty dopasowane do różnych gatunków i etapów produkcji. Lavipan® Ruminants to mikrokapsułkowany probiotyk przeznaczony dla bydła mlecznego i cieląt, zawierający szczepy Enterococcus faecium, Lactiplantibacillus plantarum, Leuconostoc mesenteroides i Pediococcus pentosaceus. Pozostałe warianty linii, w tym Lavipan® L500 dedykowany drobiu i trzodzie chlewnej, różnią się formą i dokładnym składem – aktualne parametry każdego wariantu znajdziesz na jego karcie produktu.

Lista pytań do producenta przed zakupem probiotyku

  • Jaka jest pełna nazwa szczepu bakterii lub gatunek, nie tylko rodzaj?
  • Skąd pochodzą wykorzystywane szczepy bakterii – z naszego obszaru, a może z Azji, gdzie panują zupełnie inne warunki?
  • Gdzie są produkowane – produkcja krajowa, czy import?
  • Ile CFU deklarowane jest w produkcie, a ile w gotowej paszy po granulacji?
  • Jakie są dane stabilności w warunkach przechowywania i przetwarzania?
  • Czy bakterie są chronione technologią mikrokapsułkowania?
  • Czy produkt jest zarejestrowany jako dodatek paszowy i czy dostępna jest aktualna karta produktu?
  • Jakie zaplecze badawcze i certyfikaty posiada producent?
  • Czy dostępne jest doradztwo techniczne przy doborze wariantu do konkretnej fermy?

Najczęściej zadawane pytania o probiotyki paszowe

Co to jest probiotyk paszowy?

Dodatek paszowy z żywymi, korzystnymi mikroorganizmami, najczęściej bakteriami kwasu mlekowego, który wspiera równowagę mikroflory przewodu pokarmowego zwierząt.

Czym różni się probiotyk od postbiotyku?

Probiotyk zawiera żywe bakterie. Postbiotyk to bioaktywne metabolity i fragmenty komórek bakterii probiotycznych – nie zawiera żywych kultur, dzięki czemu jest mniej wrażliwy na warunki przetwarzania.

Co oznacza CFU lub JTK na etykiecie?

ang.CFU lub pol.JTK, jednostki tworzące kolonie, czyli realna liczba żywych bakterii zdolnych do namnażania w 1 gramie produktu. Ważne jest, ile z nich pozostaje żywych w gotowej paszy.

Czy probiotyk przetrwa granulację paszy?

Zależy od szczepu i sposobu ochrony bakterii. Warto pytać producenta o dane stabilności w warunkach granulacji – mikrokapsułkowanie zwiększa odporność bakterii na przetwarzanie i przechowywanie.

Czym jest mikrokapsułkowanie probiotyków?

To zamknięcie bakterii w ochronnej otoczce, która chroni je podczas przechowywania i przygotowania paszy oraz umożliwia stopniowe uwalnianie w przewodzie pokarmowym.

Czy są polskie probiotyki paszowe zarejestrowane w UE?

Tak. JHJ Sp. z o.o. z Nowej Wsi (gm. Gizałki) w 2017 roku zarejestrowała w EFSA pierwszy polski probiotyczny dodatek paszowy. Firma produkuje linię probiotyków Lavipan®.

Czy probiotyk można łączyć z zakwaszaczem?

Tak, zakwaszacze i probiotyki działają komplementarnie – kwasy organiczne obniżają pH, a bakterie kwasu mlekowego stabilizują mikroflorę, ale nie należy dodawać ich jednocześnie, do tej samej porcji paszy bądź wody. Więcej o takim połączeniu piszemy w artykule o synergii zakwaszaczy i probiotyków.

Dobry probiotyk to ten, który dotrze do jelita

Wybór probiotyku paszowego to w praktyce ocena dokumentacji i danych, a nie samej etykiety. Pełna nazwa szczepu, CFU potwierdzone w gotowej paszy oraz technologia ochrony bakterii, taka jak mikrokapsułkowanie, mówią o produkcie więcej niż ogólne deklaracje. Porównaj warianty Lavipan® i wybierz probiotyk dla swojej fermy lub, jeśli jesteś technologiem wytwórni pasz, zapytaj doradcę JHJ o dane stabilności konkretnego wariantu.

KONTAKT

Masz pytania?
Napisz do nas!

Nasz specjalista udzieli Ci odpowiedzi.
Zgoda na przetwarzanie danych osobowych*
Copyright © JHJ Sp. z o.o.