Kilka dni po wstawieniu część piskląt stoi osowiała przy ścianie, a licznik upadków rośnie szybciej niż zwykle. Jedną z częstych przyczyn jest kolibakterioza – choroba wywołana przez bakterie E. coli, które na każdej fermie są obecne w otoczeniu. O tym, czy wywołają problem, w dużej mierze decydują woda, ściółka i kondycja jelit ptaków.
Kolibakterioza u kur to choroba zakaźna drobiu wywoływana przez chorobotwórcze szczepy bakterii Escherichia coli (APEC). Najczęściej rozwija się, gdy ptaki są osłabione lub przebywają w złych warunkach – przy wilgotnej ściółce, wysokim stężeniu amoniaku i zanieczyszczonej wodzie.
Bakterie E.coli mogą trafić do stada już na etapie wylęgarni, ale najczęstszym źródłem zakażenia na fermie towarowej są woda pitna, ściółka, pył unoszący się w powietrzu oraz – rzadziej – pasza. Same bakterie są obecne w środowisku niemal zawsze, dlatego istotne znaczenie ma nie ich eliminacja, a ograniczenie warunków sprzyjających ich rozwojowi i namnażaniu.
Obraz choroby różni się w zależności od wieku i grupy technologicznej ptaków. U piskląt najczęściej dotyczy zapalenia pępka i woreczka żółtkowego, u brojlerów – zapalenia worków powietrznych i ogólnego osłabienia, a u kur niosek może obejmować zapalenie jajowodu i otrzewnej, wpływając na nieśność. Potwierdzenie rozpoznania zawsze należy do lekarza weterynarii.
Poza bezpośrednim ryzykiem upadków, kolibakterioza przekłada się na gorsze wyrównanie stada, obniżony współczynnik wykorzystania paszy oraz, w przypadku niosek, spadek nieśności i jakości jaj. Skala strat zależy od momentu wykrycia problemu i szybkości wdrożenia działań profilaktycznych.
Ryzyko rośnie w warunkach wilgotnej ściółki, podwyższonego stężenia amoniaku i słabej wentylacji, a także przy obecności biofilmu w liniach pojenia, który sprzyja namnażaniu bakterii. Dodatkowym czynnikiem jest stres – cieplny, transportowy lub związany ze zmianą żywienia – który osłabia naturalną odporność ptaków.
Skuteczna profilaktyka opiera się na jednoczesnej kontroli trzech obszarów środowiska fermy: wody, ściółki i powietrza oraz jelit ptaków.
Czysta i odpowiednio zakwaszona woda ogranicza rozwój wielu bakterii Gram–ujemnych, w tym E.coli, a regularne czyszczenie linii pojenia zapobiega tworzeniu się biofilmu. Więcej o tym, dlaczego pH wody ma tak duże znaczenie, piszemy w artykule zakwaszanie wody u drobiu i trzody oraz w tekście o najczęstszych błędach w zakwaszaniu wody.
Sucha, dobrze wentylowana ściółka ogranicza namnażanie bakterii. Preparaty do suchej dezynfekcji, takie jak Dezosan® Wigor, można stosować w obecności zwierząt, co opisujemy szerzej w artykule o suchej dezynfekcji kurnika.
Stabilna mikroflora jelitowa, budowana od pierwszych dni życia, konkuruje z bakteriami niepożądanymi o miejsce i składniki odżywcze w przewodzie pokarmowym, ograniczając ich zdolność do namnażania. Ten mechanizm, znany jako wykluczanie kompetycyjne, opisujemy w artykule pierwsze 7 dni życia pisklęcia.
FitoAcid Advance P to dodatek do wody produkowany przez JHJ Sp. z o.o., łączący zakwaszanie z działaniem fitogenicznym, co wspiera tworzenie mniej korzystnych warunków dla bakterii obecnych w systemie pojenia.
Lavipan® GOLD to probiotyk dla drobiu marki Lavipan, produkowany przez polską firmę JHJ Sp. z o.o., zawierający szczepy bakterii kwasu mlekowego wspierające stabilizację mikroflory jelitowej ptaków już od pierwszych dni życia.
Działania profilaktyczne warto zaplanować na kilku etapach: przed wstawieniem stada (przegląd i dezynfekcja obiektu, sprawdzenie linii pojenia), w pierwszych dniach życia ptaków (wsparcie mikroflory jelitowej), w okresach zwiększonego stresu, takich jak upały czy zmiana żywienia, oraz po ewentualnym leczeniu, kiedy odbudowa mikroflory jelitowej ma szczególne znaczenie. Więcej o ograniczaniu antybiotyków piszemy w artykule jak ograniczyć podawanie antybiotyków u brojlerów.
Choroba zakaźna drobiu wywoływana przez chorobotwórcze szczepy E. coli. Może dotyczyć piskląt, brojlerów, niosek i indyków, a jej przebieg zależy od wieku ptaków i warunków na fermie.
Najczęściej osowiałość, spadek pobrania paszy, objawy ze strony układu oddechowego i wzrost upadków. U piskląt dotyczy często pępka i woreczka żółtkowego, a u niosek narządu rozrodczego. Rozpoznanie potwierdza lekarz weterynarii.
Leczenie ustala lekarz weterynarii, zwykle na podstawie badania i antybiogramu. Zadaniem hodowcy jest profilaktyka – czysta woda, sucha ściółka i stabilna mikroflora jelitowa ptaków.
Przez kontrolę trzech obszarów: jakości wody, w tym biofilmu i pH, stanu ściółki i powietrza oraz zdrowia jelit. Pomagają zakwaszacze wody, sucha dezynfekcja i probiotyki stosowane od pierwszych dni życia.
Czy zakwaszanie wody pomaga ograniczyć E.coli? Obniżenie pH wody tworzy mniej korzystne warunki dla wielu bakterii Gram–ujemnych, w tym E.coli. Warto łączyć je z regularnym czyszczeniem linii pojenia.
Probiotyki nie leczą choroby, ale stabilizują mikroflorę jelitową i utrudniają kolonizację jelit przez bakterie niepożądane. Najlepiej stosować je profilaktycznie, od pierwszych dni życia.
Tak, u kur niosek zakażenia narządu rozrodczego mogą obniżać nieśność i jakość jaj. Dlatego profilaktyka jest ważna przez cały okres produkcji.
E.coli jest obecna na każdej fermie i całkowite jej wyeliminowanie ze środowiska nie jest możliwe ani potrzebne. Realną różnicę robi konsekwentna kontrola wody, ściółki i mikroflory jelitowej ptaków – im mniej sprzyjających warunków do namnażania bakterii, tym mniejsze ryzyko, że kolibakterioza w ogóle się rozwinie. Zobacz, jak FitoAcid Advance P wspiera jakość wody na fermie lub przeczytaj więcej o protokole bioasekuracji drobiu.
Dobieramy preparaty indywidualnie do Twojej fermy – bez zobowiązań. Napisz do nas, odpowiadamy szybko.
Napisz do nas